Nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của môi trường – xã hội – quản trị (ESG) trong phát triển nông nghiệp bền vững và đổi mới sáng tạo xanh, giới thiệu các mô hình, công nghệ và sáng kiến ESG tiêu biểu từ doanh nghiệp và startup Việt Nam, đồng thời là cơ hội để kết nối doanh nghiệp nông nghiệp, nhà đầu tư, startup và cơ quan quản lý nhà nước, với kỳ vọng thúc đẩy hệ sinh thái đầu tư xanh trong ngành nông nghiệp. Ngày 25/11, Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững và Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia đồng tổ chức Hội thảo ESG và Đầu tư xanh Đổi mới sáng tạo cho nông nghiệp bền vững tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh, cùng sự hỗ trợ từ Tổ chức Oxfam Việt Nam và sự đồng hành từ Hiệp hội Doanh nghiệp Hà Lan tại Việt Nam. Hội thảo là sự kiện nằm trong Tuần lễ Đổi mới Sáng tạo, Khoa học Công nghệ và Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM – WISE HCMC⁺ 2025.

Ông Lê Toàn Thắng – Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Sáng tạo Quốc gia (NSSC) nhấn mạnh nông nghiệp là trụ cột kinh tế của Việt Nam và đổi mới sáng tạo chính là động lực để chuyển từ sản xuất số lượng sang sản xuất giá trị, đưa nông sản Việt Nam vươn tầm quốc tế. Ông Thắng khẳng định hội thảo này tập trung rất là rõ ràng nhằm ba mục tiêu quan trọng: Thứ nhất là nâng cao nhận thức và kiến thức – chúng ta phải luôn luôn nâng cao, giúp cho cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư hiểu rõ hơn về vai trò chiến lược của ESG. Thứ hai là giới thiệu về mô hình tiêu biểu được học hỏi về những mô hình công nghệ đã thực hiện và đầy tạm hứng. Thứ ba là liên quan đến phát triển hệ sinh thái, quan trọng nhất là cái hội thảo chính là một cái cầu nối mạnh mẽ để tạo những sinh thái mở, doanh nghiệp nông nghiệp, nhà đầu tư, các startup, các cơ quan quản lý có thể gặp gỡ, chia sẻ với nhau qua xúc tiến các dự án đầu xanh tiềm năng.

Ông Lê Toàn Thắng, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp sáng tạo Quốc gia

Tiếp đó, bà Phạm Tuyết Mai – Quản lý dự án Tài chính công bằng, Tổ chức Oxfam tại Việt Nam khẳng định một hệ thống tài chính minh bạch, công bằng và bền vững là nền tảng để đạt được các mục tiêu phát triển bền vững, đặc biệt khi Việt Nam đang hướng tới phát thải ròng bằng 0 và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong nông nghiệp. Bà đánh giá cao chủ đề Hội thảo và ấn tượng với sự tham gia đa dạng từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp, startup, nhà đầu tư và chuyên gia ESG, tạo nên bức tranh toàn diện về đổi mới sáng tạo xanh. Bà cho biết Oxfam cam kết tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, hỗ trợ kỹ thuật và thúc đẩy các sáng kiến nhằm xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp bền vững và bao trùm, dựa trên giá trị xanh và trách nhiệm xã hội.

Bà Phạm Tuyết Mai, Quản lý dự án Tài chính công bằng, Tổ chức Oxfam tại Việt Nam

Bà Trần Vân Anh – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý phát triển bền vững MSD khẳng định nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm sinh kế và an ninh lương thực của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh ngành phải thích ứng với biến đổi khí hậu, áp lực thị trường quốc tế và yêu cầu chuyển đổi xanh. Với vai trò Trưởng Cộng đồng Đổi mới Sáng tạo Mở Xã hội, MSD mong muốn có thể kết nối những doanh nghiệp này đến với những đơn vị mà cung cấp loại hình tín dụng xanh, để họ có thể có được nguồn lực để phát triển sản phẩm của mình. Và rất mong muốn làm việc với tất cả các bên liên quan để có thể giúp và hỗ trợ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, rất nhỏ tại Việt Nam có thể tự tin tham gia và thị trường, nếu như chúng ta không thay đổi và không áp dụng khoa học công nghệ, có lẽ là chúng ta sẽ khó tồn tại trong thị trường rất là cạnh tranh này.

Bà Trần Vân Anh, Phó Viện trưởng Viện MSD

Bà Mai Thị Nguyệt Ánh – Quản lý tác động về quản trị môi trường xã hội Công ty KPMG Việt Nam cho biết tài chính xanh đang được thúc đẩy mạnh mẽ bởi chính phủ và hệ thống ngân hàng toàn cầu, nhưng doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam vẫn gặp nhiều hạn chế. Hạn chế về nguồn nhân lực chất lượng cao và chuyên gia công nghệ. Hạn chế thứ hai ở đây là về quy hoạch tích tụ đất đai cho sản xuất và quy mô lớn. Thứ ba là về thị trường tiêu thụ còn hẹp, thiếu ổn định, giá trị gia tăng thấp và thương hiệu yếu. Cuối cùng đó là số luợng doanh nghiệp trong ngành vẫn còn chiếm tỷ lệ tất là nhỏ, khiến là đóng góp cho tăng trưởng kinh tế vẫn còn hạn chế.

Bà Mai Thị Nguyệt Ánh, Trưởng phòng Impact và ESG, Đại diện Công ty Kiểm toán KPMG Việt Nam

Chia sẻ thông tin về tiến bộ mới của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong thực hành ESG và tín dụng xanh, ông Nguyễn Minh Phương – Nhóm Dự án đánh giá Ngân hàng, Tổ chức Oxfam Việt Nam chia sẻ doanh nghiệp nông nghiệp muốn triển khai ESG cần đáp ứng các tiêu chí của ngân hàng – đơn vị cấp vốn quan trọng nhất. Các ngân hàng đang dịch chuyển sang mô hình phát thải thấp, nhiều đơn vị đã cam kết loại bỏ CO₂ trong vận hành vào năm 2030 và ngừng tài trợ dự án than từ 2018. Chính sách rủi ro môi trường – xã hội, báo cáo bền vững và yêu cầu ESG đối với khách hàng vay vốn đều đang được cập nhật, dù mức độ thay đổi khác nhau giữa các ngân hàng. Dự báo giai đoạn 2025–2026 sẽ xuất hiện nhiều cam kết và công bố thông tin hơn, góp phần tăng tính minh bạch và yêu cầu doanh nghiệp tuân thủ chuẩn ESG rõ ràng hơn.

Ông Nguyễn Minh Phương, Nhóm Dự án đánh giá Ngân hàng, Tổ chức Oxfam Việt Nam

Ông Đặng Văn Niên, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Rijk Zwaan Việt Nam chỉ ra những thách thức lớn của ngành như biến đổi khí hậu, nhu cầu thị trường thay đổi và áp lực về nhân lực và quản lý chất thải. Theo ông, việc ứng dụng công nghệ tiên tiến giúp nâng cao độ chính xác trong sản xuất, tối ưu năng suất và đảm bảo quy trình an toàn, thể hiện qua các mô hình như trồng ớt chuông bằng thiên địch, sử dụng giống kháng bệnh, luân canh dưa lưới và xây dựng thương hiệu vùng trồng, v.v. Những mô hình này đã chứng minh được hiệu quả và hoàn toàn có thể nhân rộng tại nhiều địa phương, mở ra hướng tiếp cận thực tiễn cho doanh nghiệp và hợp tác xã trong giai đoạn chuyển đổi hiện nay.

Ông Đặng Văn Niên, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Rijk Zwaan Việt Nam

Phần cuối hội thảo là Phiên toạ đàm thảo luận với chủ đề “Đổi mới sáng tạo cho Phát triển bền vững ngành nông nghiệp” – Các diễn giả cùng trao đổi xoay quanh những giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ và thực hành ESG nhằm nâng cao hiệu quả, tính bền vững và khả năng cạnh tranh của ngành nông nghiệp Việt Nam. Toạ đàm tập trung làm rõ vai trò của chính sách, khoa học công nghệ, hệ sinh thái hỗ trợ khởi nghiệp, nguồn lực tài chính và các xu hướng đầu tư xanh trong bối cảnh mới.